iran emrooz (ايران امروز)

برگردان:سيامک سلطاني
پنجشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۸۲

دوشنبه گذشته پارلمان جمهوری آذربايجان الهام علی اوف پسر حيدرعلی اوف را به مقام نخست وزيری کشور انتخاب نمود. برای کسب اين مقام 101 نماينده از 102 نماينده حاضر در جلسه به وی رای دادند. نمايندگان اپوزيسيون با اعلام غيرقانونی بودن اقدامات حزب در قدرت "آذربايجان نو" که در آستانه انتخابات رياست جمهوری، کميته نظارت بر انتخابات را بطور کامل به قبضه خود در آورده است، اين نشست پارلمان را از مدتها پيش تحريم کرده بودند.
بنابر تغييراتی که مدتی قبل در قانون اساسی جمهوری آذربايجان بوجود آمدند، در صورت غياب و يا عدم توانايی رئيس جمهور در اداره کشور، نخست وزير وظايف رئيس جمهور را بر عهده می‌گيرد؛ بدين ترتيب روشن است که اليت سياسی کشور در تدارک انتقال مرحله‌ای قدرت به الهام علی اوف می‌باشد.
هرچند علی اوف پسر چندی پيش اعلام نمود که قصد او از شرکت در انتخابات فقط حضور فعال در ستاد انتخاباتی پدرش می‌باشد و نه غيراز آن، اما واضح است که پسر رئيس جمهور اهداف ديگری را دنبال می‌کند. مجموعه شواهد حکايت از آن دارند که حيدر علی اوف ديگر قادر به هدايت کشور و حتی شرکت نمايشی در اجلاسهای رسمی، که اين اواخر فقط به آن مشغول بود نيز نمی‌باشد؛ که اين امر اليت سياسی آذربايجان را با مشکلات بزرگی مواجه کرده است. بنا به اعتقاد بسياری و حتی مخالفين ، حيدر علی اوف در طی دهسال گذشته تضمينی بود برای حفظ ثبات درکشور . به همين دليل کناره گيری علی اوف پدر از سياست می‌تواند نه فقط منجر به بروز برخی بی ثباتی‌های سياسی در آذربايجان گردد، بلکه می‌تواند تمامی سيستم قدرت سياسی را که در سالهای هدايت کشور توسط وی، شکل گرفته است را با بحران مواجه سازد. اين نيز به نوبه خود منجر به اخلال در مناسبات بين المللی حکومت می‌گردد که بيشتر آنها نيز به برکت ارتباطات شخصی حيدر علی اوف برقرار بودند.
بدين خاطر انتقال قدرت بايستی مرحله‌ای انجام گيرد. وليکن رئيس جمهور فعلی مدتها قادر به انتخاب جانشين خودش نبود. زمانی همه بر اين عقيده بودند که آرتور راسی‌زاده (که تا برگزاری اين اجلاس پارلمان نخست وزير بود) و يا الهام علی اوف ، يکی از اين دو نفر رئيس جمهور آينده خواهند بود، اما پس از پخش نوبتی شايعه درگذشت حيدرعلی اوف در بيمارستان گلخان ترکيه که در ادامه اقامت يکماهه او در آنجا صورت می‌گرفت، حزب حاکم فعاليتهای خود را شدت بخشيد.
در اين مورد مشخص اين که حيدرعلی اوف هنوز زنده است يا خير، و اينکه او قادر به اداره کشور است يا نه ، ديگر اهميتی ندارد. اليت سياسی برای آينده نزديک انتخاب خود را کرده است . ضمن اينکه می‌توان با اطمينان گفت که الهام علی اوف در سياست خارجی راه پدرش را دنبال خواهد نمود.
الهام علی اوف که هم مقام معاونت شرکت دولتی نفت آذربايجان وهم رياست کميته المپيک کشور را برعهده داشت، در برابر فشارهای پدرش و اطرافيان برای بدست گرفتن اداره کشور بالاترين همتی که از خود بروز می‌داد همانا تمايل به شانه خالی کردن از وظايف سنگينی بود که بردوش شخص اول کشور قرار می‌گرفتند، تا بتواند به زندگی آرام و دور از جنجال به همراه خانواده در لندن، که اين اواخر بيشتر اوقاتش در آنجا گذرانده می‌شدند، ادامه دهد.
بدين ترتيب بعيد است که از الهام علی اوف انتظار رود که به مثابه يک سياستمدار مستقل، آنگونه که پدرش بود، ابراز وجود نمايد؛ و به احتمال زياد او توسط اليت سياسی کشور هدايت خواهد شد.
مشکل بتوان گفت که حاکمی اينچنين تا چه ميزان قادر به حفظ حکومتش در آذربايجان باشد ، آنهم در شرايط تهديدات دائمی از جانب دشمنان خارجی ، ارمنستان و ايران، و همچنين دوستانی مانند ترکيه که فقط به دنبال پيشبرد اهداف خودشان هستند. هنگامی که در بهار گذشته نخستين شايعات کناره گيری حيدرعلی اوف از قله سياست پخش می‌گرديد، حتی در آنزمان هم نمايندگان اپوزيسيون اعلام نمودند که کشور هنوز به حضور اين سياستمدار، حداقل به مثابه تضمين ثبات در کشور، نيازمند می‌باشد، زيرا که در پيرامون او حتی يکنفر نيز با چنين ابعادی از توانايی‌ها وجود ندارد که بتواند جانشين او گردد.