iran emrooz (ايران امروز)

برگردان: كاظم چايچيان
روزنامه ايران - شنبه ۱ شهريور ۱۳۸۲

ظاهر شدن رغد صدام ، دختر بزرگ صدام حسين ، فصل ديگری بود (ونه آخرين فصل) از فصل‌های فاجعه بار خانواده مردی كه در همه معيارها غيرطبيعی بود. مردی كه شوهران دو دخترش را پس از فرار با آنان ، به اردن در سال ١٩٩٥ و بازگشتشان به بغداد در فوريه ١٩٩٦ به جوخه اعدام سپرد، بدون اينكه بپرسد چرا چنين اتفاقی ر داد؟! كمترين كاری كه او می‌توانست بكند اين بود كه از دو دخترش پرسش كند، چرا دست به چنين كاری زدند؟
كلام رغد كه چند روز قبل از طريق يكی از ماهواره‌ها پخش شد، بازگو كننده وضع زنی است كه به اتفاق خواهر خود از ترس بيداد پدر فرار كرد و پس از مدت كوتاهی ناچار شد در كنار همسرش كه همه قول‌ها و تضمين‌های داده شده را باور كرده بود، به كشور بازگردد. تنها نكته مثبتی كه می‌توان درباره بزرگترين دختران صدام گفت اين است كه وی به قولی كه به كسانی كه او را از عراق به اردن برده بودند، داده بود خيانت نكرد. ولی از گفته‌های او می‌توان اين حقيقت را درك كرد كه او عوارض استفاده از آزادی را به اتفاق خواهرش رنا و فرزندانشان پرداخت كرده است. مصاحبه‌ای كه بيوه حسين كامل حسن المجيد انجام داد، ليست گزارشی و صورتحسابی بود، ولی حقيقتی كه در پس پرده ماند، بالاخره روزی بر ملا خواهد شد، بويژه اينكه حرف‌های زيادی بر زبان آن زن فاجعه ديده جاری شد كه همگی گواه تصفيه حسابهايی ميان تكريتی‌ها بود. بويژه ميان شاخه‌ای از آنها كه پدر صدام حسين از يكطرف به آن پيوستگی داشت و شاخه‌ای كه نابرادرانش از مادرش از طرف ديگر با آن ارتباط داشتند. اين سه نفر عبارت بودند از برادر بزرگتر او به نام سبعاوی و ديگری برزان و بالاخره وطبان. ماجرای وطبان هم جالب و شنيدنی است ، زمانی كه كاروان فراريان خانواده صدام در اوت سال ١٩٩٥ به رهبری حسين كامل و برادرش عازم عمان بود، صدام حسين شخصا به سوی برادرش وطبان تيراندازی كرد كه گلوله در ساق پای او نشست.
تا آشكار شدن حقيقت ، می‌توان ايرادهايی به گفته‌های رغد گرفت. گفته هايی كه تاحدودی منويات گروهی را بازگو می‌كند كه او را از بغداد به سوی عمان بردند . گروهی كه برباقيمانده دارودسته حسين كامل اطلاق می‌شود وسعی دارد از افراد ديگر خاندان انتقام بگيرد. درحالی كه رغد از ياد برده است همه چيز در عراق به هم ريخته وعوض شده است وحالا ديگر وقت اين بازيهای پيش پا افتاده نيست بويژه اينكه آنچه در حال حاضر روی محك تجربه قرار گرفته ، خيلی بزرگتر از تصور است . آنچه روی محك تجربه است سرنوشت يك كشور و سرنوشت يك منطقه است نه سرنوشت يك خاندان كه با سقوط رژيم ، آن خاندان هم سقوط كرد. قبل از هرچيزی بايد گفته شود حسين كامل از تضمين هايی كه برای كشيدن او به داخل عراق به وی داده شده بود ، آگاهی كامل داشت . رغد هم كه اين واقعيت را انكار نمی‌كند، از آغاز سفر فرارگونه خود به اتفاق شوهرش به عمان سعی كرد با مادرش ساجده صحبت كند. ولی تنها كسی كه رغد توانست با او تماس بگيرد، برادرش عدی بود كه با شوهرش صحبت كرد ودر حالی كه دست به سبيل خود می‌كشيد به او تاكيد كرد كه می‌تواند به كشور باز گردد.
بدين ترتيب بايد گفت تصميم به تصفيه حسين كامل وهمراهان او در سطوح خيلی بالا يعنی سطح صدام وعدی وقصی اتخاذ شد والا هيچگاه عدی داماد خانواده را با وعده و فريب به كشور نمی‌كشيد. درضمن بايد توجه داشته باشيم رغد در آن مصاحبه از هرگونه اشاره‌ای به عدی وقصی ونقش آنان در تصفيه حسين كامل وبرادرانش صدام وحكيم وخواهرش همسر عزالدين محمدحسن المجيد وچهارفرزندشان امتناع كرد. عزالدين تنها فرد اين گروه بود كه ترجيح داد به بغداد بازنگردد نه به اين خاطر كه در لحظه اتخاذ تصميم برای بازگشت درتركيه بود بلكه بدين علت كه مطمئن بود مرگ در انتظار بازگشت كنندگان است . به همين جهت زمانی كه با او تماس گرفته شد تا به كاروان بازگشت كنندگان بپيوندد ، گفت حتی اگر ملك حسين (پادشاه وقت اردن) برعراق حكومت كند، من به بغدادبازنخواهم گشت. همسر عزالدين كه در عين حال دخترعمويش بود به بغداد بازگشت و خودش در خارج از عراق ماند. در حال حاضر رغد دختر صدام مسووليت كامل قتل شوهرش را به گردن علی حسن المجيد می‌اندازد.
آيا علی حسن المجيد كه به خونخواری معروف است بدون موافقت صدام حسين دست به چنين كاری زد و آيا عدی و قصی بدون گرفتن چراغ سبز از پدرشان ، علی حسن المجيد را كه پسرعموی پدرشان بود برای اجرای چنين كشتاری همراهی می‌كردند.
يك بار ديگر بايد گفت فعلا وقت تصفيه حسابهای خانوادگی نيست. اين سخن خطاب به رغد صدام حسين كه خود را ناچار به گفتن آنچه بر زبان راند، نيست. بلكه خطاب به كسانی است كه او را وادار ساختند به تعدادی از افراد خانواده تهمت بزند و افترا ببندد. او اينطور تاكيد كرد كه آنان از سال ١٩٨٣ در مركز تصميم گيريهای سياسی و نظامی و امنيتی نبودند وسعی كرد تهمتهای داده شده به آنان را رد كند. منظور در اينجا سه عموی رغد يعنی سبعاوی و برزان و وطبان است كه اولی هنوز آزاد است و دو نفر ديگر در زندان آمريكاييها در نزديكی فرودگاه بغداد در دام هستند. شايد رغد دانسته يا ندانسته اتهام اداره كردن اموال خانواده صدام را در سوئيس از برزان كه مدت ده سال سفير عراق در مقر سازمان ملل متحد در ژنو بود، رد كرد. چگونه برزان كه از سال ١٩٨٣ عميقا با صدام حسين اختلاف داشت ، می‌توانست اموال خاندان را كه بعضی‌ها آن را به ميلياردها دلار تخمين می‌زنند اداره كند. علت بروز اختلاف هم ازدواج رغد با حسين كامل و به تشويق مادر رغد بود.
برای ثبت در تاريخ می‌توان ماجرای زير را كه در جلسه‌ای باعث اختلاف شد، تعريف كرد:
صدام حسين سه برادرش را احضار كرد تا به آنان اطلاع دهد تصميم گرفته است رغد را به حسين كامل كه آجودان و محافظ همسرش ساجده است ، بدهد. حسين كامل قبل از آن يك سرباز عادی موتورسوار بود كه برای حفظ جان شخصيتهای رسمی فعاليت می‌كرد. در آن جلسه برزان با اين ازدواج مخالفت كرد و دليل خود را اينگونه برشمرد كه پدر حسين كامل زمانی كه هنوز در صفوف حزب بعث مبارزه می‌كرد، به صدام خيانت كرد و افزود بهتر است رغد با ياسر، پسر سبحاوی برادر بزرگ صدام ازدواج كند. اين جلسه با بروز اختلاف به هم خورد و به دنبال آن و زمانی كه صدام روی نظر خود پافشاری كرد، برزان از اداره امنيت كه رياست آن را بر عهده داشت ، كنار رفت. با در نظر گرفتن اينكه از سال ١٩٨٣ رابطه صدام و برزان تيره بود، چگونه برزان عليه حسين كامل تحريك شد؟ اين موضوع هم نبايد فراموش شود كه رئيس جمهور مخلوع عراق برای اولين بار در سال ١٩٩٥ و پس از فرار دامادش به اردن اعتراف كرد كه از اول حق با برزان بود. آنچه را كه نمی‌توان به فراموشی سپرد، اين است كه مشكل رژيم عراق با ظلم و ستم بر عراق و عراقيان حكومت راند، در خود صدام بود و نه در علی حسن المجيد معروف به علی شيميايی يا حسين كامل ، سرباز آموزش يافته موتورسواری برای حفظ جان شخصيت‌های بزرگ كه بعدها وزير سازندگی جنگی و سپس وزير دفاع شد و در فاصله سالهای ١٩٨٥ تا ١٩٩٠ در حدود ٧٢درصد بودجه كشوری مانند عراق را اداره می‌كرد.
آيا تاكنون رئيس كشوری در جهان پيدا شده است كه علی حسن المجيد را كه راننده‌ای با درجه گروهبانی در پايگاه نظامی كركوك بود و سپس راننده وزير دفاع و بالاخره خود وزير دفاع شد و بخاطر اينكه پسر عمويش است ، بدون پرسش و پاسخ مردم را می‌كشد و سر می‌بريد، چنين ترفيعاتی بدهد. گناه همه اين جنايتها، هيچگاه بر گردن علی حسن المجيد و يا علی حسين كامل كه سالها نبض و نفس عراقيان را در دست داشتند، نيست بلكه به گردن شخص صدام حسين است كه در ميان كسانی كه اتاقهای خواب او را پاسداری می‌كردند كسی پيدا نشد تا دوكلمه نصيحت صادقانه به او بدهد. به همين جهت كاری جز حماقت انجام نداد و در راس كارهای حماقت آميز او ورود به كويت و اشغال آن بود. بالاخره روزی فراخواهد رسيد كه رغد صدام حسين لب به گفتن حقيقت بگشايد و شايد بتواند بگويد كه پدرش قاتل شوهرش و شوهر خواهرش بوده است.
اين پايان طبيعی مردی غيرطبيعی است. شايد رغد بتواند اين حرف را بزند، البته زمانی كه از فشار كسانی كه او را به عمان برده‌اند، رهايی يابد.