‍[بازگشت به صفحه اول]
ايران امروز





تفسيری بر عمليات تروريستی رياض و كازابلانكا
جنگ عراق تروريسم اسلامی را تغذيه كرد
• منابع آمريكائی از ايران ، چچن و آفريقا به عنوان مخفی گاه كادرهای جوان القاعده نام می‌برند.
• به تعويق انداختن تشكيل دولت موقت عراق ، سبب تغذيه القاعده و سازمان‌های تروريستی ديگر در جهان عرب خواهد شد. ايالات متحده آمريكا نيازمند يك استراتژی تازه برای مبارزه با تروريسم است


جواد طالعی (دفتر اروپائی شهروند)
يكشنبه ٤ خرداد ١٣٨٢
 
در دو هفته گذشته ، وقوع عمليات انتحاری گسترده در عربستان سعودی و مراكش نشان داد كه به رغم پيروزی آمريكا در افغانستان و عراق ، خطر ترور نه تنها كاهش نيافته ، بلكه در حال شدت يافتن است.
هدف عمليات انتحاری در رياض يك مجموعه مسكونی خارجيان بود. بيشترين ساكنان اين مجموعه را ، آمريكائی‌ها و پس از آن‌ها اروپائی‌ها تشكيل می‌دادند. در اين عمليات ، بيش از نود نفر كشته شدند. تعداد مجروحان بيش از صد نفر بود. ساختمان‌ها چنان ويران شدند كه ويرانه‌های بازمانده از يك بمباران شديد هوائی را تداعی می‌كردند.
در كازابلانكا ، همزمان با نشست كارشناسان آمريكائی و بومی مبارزه با تروريسم ، سه عمليات انتحاری در سه نقطه انجام شد كه به مرگ بيش از سی نفر و زخمی شدن دهها نفر انجاميد.
وقوع اين حوادث هولناك ، ديدگاهی را مورد تاييد قرار داد كه معتقد است: خطر تروريسم را نمی‌توان با جنگ از ميان برد. ترور ، گورزاد بی عدالتی ، تحقير و خشمی فروخورده است و آن گاه كه انسان‌هائی حاضر می‌شوند كمربند انفجاری به خود ببندند ، ديگر هيچ سيستمی قادر به درمان اين درد نيست. تنها راه ، ستيز با ريشه‌های ترور است. و ترور ، در حاشيه جوامعی ريشه دوانده است كه در آن‌ها ، گروهی كوچك صاحب همه منابع ملی هستند و ميليون‌ها انسان از حداقل معاش محروم‌اند.
در پی عمليات تروريستی ويرانگر رياض و كازابلانكا ، اكنون كارشناسان تروريسم در اروپا و آمريكا ، متفقا به اين نتيجه رسيده‌اند كه سازمان تروريستی القاعده نه تنها از ميان نرفته ، بلكه به تجديد ساختمان خود پرداخته ، دارای كادرهای رهبری تازه شده و به تاكتيك‌های تازه‌ای دست يافته است كه می‌تواند برنامه‌ها و تدابير ضدتروريستی آمريكا و جهان غرب را خنثی كند.
كارشناسان تروريسم و سرويس‌های مخفی ايالات متحده آمريكا معتقدند: "القاعده ، علاوه بر دست يابی به كادرهای رهبری جديد ، پايگاه‌های عملياتی تازه‌ای ايجاد كرده است كه فعاليت آن‌ها متناسب با شرايط پس از اتخاذ اقدامات ضدتروريستی جهانی است.
هفته نامه اشپيگل آلمان ، با استناد به ديدگاه‌های كارشناسان آمريكائی ، می‌نويسد: هنوز روشن نيست كه چاشنی بمب‌ها را در رياض و كارابلانكا چه كسی كشيد. اما در ايالات متحده آمريكا هيچكس ترديد ندارد كه القاعده به اين وسيله بار ديگر اعلام حضور كرده است. اين سری از عمليات تروريستی ، كه بدترين آن‌ها ممكن است هنوز در راه باشد ، از ديد بسياری از كارشناسان و سرويس‌های مخفی غيرمنتظره نبود.
پرزيدنت بوش در ژانويه امسال اعلام كرد: "اسامه بن لادن و هواداران او در حال فرارند. رد پای آن‌ها ، يكی پس از ديگری پيدا خواهد شد و آن‌ها خواهند فهميد كه عدالت آمريكائی چيست. "
در ماه مارس ، هنگامی كه "خالد شيخ محمد" سومين چهره القاعده به دام افتاد ، جان اشكروف وزير دادگستری ايالات متحده آمريكا گفت: "ما ، در نبرد عليه تروريسم پيروز می‌شويم. "
اما كارشناسان تروريسم ، در زمينه قضاوت پيرامون اين پيروزی‌ها ، محتاطانه عمل كردند. اكنون ، استون سيمون ، از نهاد "راند كرپريشن" حق دارد كه بگويد: "القاعده زنده است و اوضاعش هم بد نيست!"
دليل اين برآورد ، تنها مطالعات سرويس‌های مخفی نيست كه معتقدند اين سازمان سياسی گروه بندی‌های خود را تغيير داده است. بلكه در پی بازداشت‌های متعدد ، نسل دومی وارد كادر رهبری القاعده شده است: پشت سر اسامه بن لادن و جانشين او "آيمان ظواهري" رهبران جوانی موقعيت خود را تحكيم كرده‌اند كه برای رهبر اصلی شان نقش اجرائی كمتری قائل هستند.
به موجب گزارش رسانه‌های آمريكائی ، احتمالا "سيف عادل" رئيس برنامه ريزی تازه القاعده ، "ابومحمد مصري" مسئول آموزش‌های نظامی و "سعد بن لادن" يكی از پسران اسامه ، جزو اين كادرهای تازه رهبری هستند.
استون سيمون معتقد است كه به اين ترتيب اميد از پای در آوردن القاعده تحقق نيافته است. بر عكس ، نشانه‌های بسياری وجود دارد كه عمليات تازه (در رياض و كازابلانكا) از مركز هدايت شده‌اند.
ظاهرا القاعده موفق شده است پس از باختن پايگاه اصلی خود افغانستان ، پايگاه‌های عملياتی مخفی خود را در كشورهای متعدد سازمان دهد. در اين زمينه ، در كنار مناطق مرزی افغانستان و پاكستان از چچن و آفريقا و اخيرا از ايران نام برده می‌شود.
سرويس‌های مخفی ايالات متحده آمريكا ، حدس می‌زنند كه دست كم يكی از پايگاه‌های مخفی القاعده در سودان قرار دارد.
 
 
القاعده در ايران؟
به گزارش اشپيگل ، كارمندان ايالات متحده آمريكا ، ضمنا به ايران اشاره می‌كنند. اما معلوم نيست كه آيا اين اتهامات عليه ايران دارای انگيزه‌های سياسی نباشد. آمريكائی‌ها ادعا می‌كنند كه برخی از كادرهای رهبری القاعده در ايران مخفی شده‌اند.
تعداد كادرهای القاعده ، در سطح جهان ، حدود سه هزار نفر تخمين زده می‌شود. آمريكائی‌ها ادعا می‌كنند دارای اطلاعاتی در اين زمينه هستند كه القاعده در پی جنگ عراق توانسته است نسل تازه‌ای را جذب خود كنند. استون سيمون ، كارشناس "راند كرپريشن" می‌گويد: "تبليغات ضد آمريكائی آشكارا افزايش يافته است. نوارهای ويدئوی القاعده در جهان عرب همراه با شماره تلفن دست به دست می‌گردند. در شبكه جهانی اينترنت ، دائما سايت‌های تازه به وجود می‌آيند و به لحاظ مالی ، اين سازمان همچنان توانمند است. "
ارزيابی‌ها درباره ميزان خطر القاعده جديد ، متفاوت است. بسياری از كارشناسان هشيار می‌دهند كه القاعده نقشه‌های تازه‌ای برای دست زدن به عمليات انتحاری در خاك آمريكا طراحی كرده است. اما برخلاف اين كارشناسان ، "روت ودوود" يكی از كارشناسان سرشناس تروريسم در آمريكا بر اين عقيده است كه القاعده اكنون تنها به سايه خودش تبديل شده است. او ، تغيير تاكتيك القاعده را ، نشانه موفقيت ايالات متحده آمريكا و موتلفين آن می‌داند و می‌گويد: "به جای هدف‌های سمبوليكی نظير سفارتخانه‌ها ، كشتی‌های جنگی و مركز تجارت جهانی ، اكنون هدف‌های آسان مورد حمله قرار می‌گيرند. مثل توريست‌های غربی در بالی يا مجموعه مسكونی خارجيان در عربستان سعودي.
تحليل‌ها ، هر چه باشد ، روشن است كه جنگ عراق ، زمينه را برای رشد تروريسم مهيا كرده است. بسياری از كارشناسان غربی ، پيش از جنگ عراق پيش بينی كرده بودند كه اسامه بن لادن برنده نهائی اين جنگ خواهد بود. القاعده ، با توسل به عمليات تروريستی رياض و كازابلانكا تنها يك هدف را دنبال می‌كرد. اثبات اين امر كه تنها ابرقدرت جهان ، به رغم پيروزی برق آسا در عراق ، قادر به دفاع از خود ، در برابر عمليات انتحاری بنيادگرايانی كه با زندگی وداع گفته‌اند ، نيست. 

با تروريسم چگونه می‌توان مقابله كرد؟
آمريكا و انگليس با تعويق يك ساله تشكيل دولت موقت عراق ، زمينه را ، برای موفقيت گرايش‌های تروريستی در جهان عرب مناسب تر كرده‌اند. مخالفان جنگ ، پيشاپيش كوشيده‌اند افكار عمومی مردم عراق و جهان را ، در اين مسير شكل بدهند كه نيروهای موتلفين قصدی جز اشغال درازمدت عراق و غارت منابع ملی اين كشور ندارند. تعويق تشكيل دولت موقت عراق ، برای دست كم يك سال ، به اين تبليغات دامن خواهد زد و باز هم بيش از هرچيز سبب تقويت ترور و سازمان‌هائی نظير القاعده خواهد شد.
ايالات متحده آمريكا ، برای مقابله جدی با تروريسم نيازمند يك استراتژی تازه است: جانشين كردن نيروهای نظامی خود با نيروهای صلح بين المللی ، سپردن كارهای اين كشور به دست بوميان ، جلب پشتيبانی گسترده همه كشورهای پيشرفته صنعتی برای جبران خسارت‌های جنگ و سرانجام كمك به استقرار پايه‌های يك نظام دموكراتيك در خاك عراق.
تنها در اين صورت است كه نوارهای اسامه بن لادن ديگر به گوش سركوب شدگان جوامع اسلامی خوشاهنگ نخواهد بود.
 





[بازگشت به صفحه اول]
[iran emrooz © 1998 - 2002]         editor@iran-emrooz.de