‍[بازگشت به صفحه اول]
ايران امروز





هانس بليكس:
حتی واشنگتن هم جنگ را نمی‌خواهد!
گفت‌وگوی هفته‌نامه آلمانی «دی تسايت»
با سرپرست بازرسان تسليحاتي سازمان ملل در عراق
* اگر ثابت شود كه عراق به سوي خلع سلاح مي‌رود، آمريكا آرام خواهد گرفت، توني بلر بيش از آن
* عراقي‌ها مردم مغروري هستند و بازرسي‌هاي ما بعضي وقت‌ها از ديد آن‌ها يك تجاوز عميق است
* ما مي‌توانيم دانشمندان عراقي را براي اظهار نظر آزاد خارج كنيم، اما آن‌ها اين كار را خيانت به قبيله، خانواده و رژيمشان مي‌دانند
 
برگردان: جواد طالعي (دفتر اروپائي شهروند)
چهارشنبه ۱۴ اسفند ۱۳۸۱

اشاره:
جهان، اكنون ماه‌ها است به يك مرد مي‌نگرد: "هانس بليكس". حقوقدان سوئدي كه از سوي كوفي عنان دبيركل سازمان ملل متحد به عنوان سرپرست هيئت بازرسان تسليحاتي عراق گزيده شده است، نقشي بسيار تعيين كننده در تعيين سرنوشت جنگ عراق به عهده گرفته است. به موجب گزارش‌هاي آخر هفته گذشته، از يك سو 225 هزار سرباز آمريكائي در خليج فارس استقرار يافته و آماده حمله به خاك عراق‌اند و از سوي ديگر، رژيم عراق با نابود كردن سه موشك الثمود كوشيده است نشان بدهد كه آماده همكاري در زمينه خلع سلاح كامل مي‌باشد.‌ هانس بليكس، روز شنبه در تماس با خبرگزاري‌ها، نابودي موشك‌ها را نشانه همكاري فعال رژيم عراق تلقي كرد و همزمان با آن كالين پاول وزير خارجه آمريكا نيز اعلام داشت كه با توجه به اين تحولات، مي‌توان وقت بيشتري در اختيار بازرسان سازمان ملل گذاشت.
به اين ترتيب، به نظر مي‌رسد كه آغاز جنگ فعلا به تاخير افتاده باشد.
پيش از اين تحولات تازه، روز بيست و يكم فوريه امسال، "توماس فيشرمن" گزارشگر هفته نامه "دي سايت" آلمان در نيويورك با‌ هانس بليكس به گفت و گوئي مفصل نشست و پرسش‌هاي بسياري را در زمينه وضعيت بازرسان سازمان ملل، همكاري عراق و فشار احتمالي آمريكا روي بازرسان با وي در ميان نهاد. با توجه به نقش مهم‌ هانس بليكس در تعيين سرنوشت جنگ، برگردان فارسي متن كامل اين گفت و گو در اينجا از نظر خوانندگان گرامي مي‌گذرد: 

سايت: آقاي بليكس، بسياري از مردم جهان به شما به عنوان مردي نگاه مي‌كنند كه مي‌تواند جلوي جنگ را بگيرد.
بليكس: من همواره گفته‌ام كه تصميم با عراق و شوراي امنيت سازمان ملل است. شوراي امنيت تعيين مي‌كند كه آيا تخلفي از قطعنامه اش صورت گرفته است يا نه و اين تخلف چه عواقبي خواهد داشت. عراق هم تصميم مي‌گيرد كه چه رفتاري بايد در پيش بگيرد.

سايت: بله، اما شما هم با گزارش‌هاتان حرفي براي گفتن داريد. اين كه چه مسائلي را مورد نظر قرار دهيد، حتي واژگاني كه برمي‌گزينيد بر تصميم‌ها در شوراي امنيت اثر مي‌نهد. و دو گزارش آخر شما واقعا بازتاب‌هاي متفاوتي داشته اند.
بليكس: گزارش‌هاي ما براي اين نيستند كه كسي از آن‌ها خوشش بيايد. وظيفه ما آن است كه بهترين بازرسي‌ها را انجام دهيم و جدي، منطبق بر وجدان و در حد امكان دقيق گزارش بدهيم. تفاوت لحن گزارش‌ها ناشي از تفاوت واقعيت تشريح شده است. در ژانويه، ما توضيح 1200 صفحه‌اي عراق را ارزيابي كرديم و هيچكس چيز تازه‌اي در آن نيافت. ما درخواست طرف مصاحبه (كارشناسان عراقي) كرديم و ليستي كه عراق در اختيار ما گذاشت. اما ما در ليست خودمان نام‌هاي بيشتري داشتيم. عراق، همچنان از "به اصطلاح خلع سلاح" و "مسائل حاشيه اي" حرف مي‌زد. چيزي كه ما، به خوبي متوجه آن شديم اين بود كه عراق تصميم جدي گرفته است كه امكانات دستيابي به اطلاعات را فراهم كند. اين خودش نكته مثبتي است. اما از ديد ما، تصميم مشابهي در زمينه خلع سلاح اتخاذ نشده بود. همه اين مسائل زمينه ساز نخستين گزارش بود كه با لحني تند تنظيم شده بود.

سايت: يكماه بعد واقعا وضع طور ديگري بود؟
بليكس: بعضي چيزها تغيير كردند. در ژانويه، هنوز راه حلي براي مساله U2 پيدا نشده بود. (موافقت عراق با پرواز هواپيماهاي تجسسي). و اكنون، اجازه‌هاي مشابهي براي پرواز هواپيماهاي ميراژ و آنتونوف هم صادر شده است. علاوه بر اين، عراق دو كميسيون تشكيل داده است كه يكي از آن‌ها وظيفه جست و جوي كلاهك‌ها و سلاح‌هاي شيميائي را دارد و ديگري به جست و جوي اسناد مي‌پردازد. من، اين امر را مهم مي‌دانم. با اين پيش فرض كه اين كميسيون‌ها سريع و جدي كار كنند.

سايت: يعني چه سريع و جدي؟ چطور تعيين مي‌كنيد كه چه چيزي به اندازه كافي سريع و جدي است؟
بليكس: ما، به اين نتيجه نرسيده ايم. تا به حال ما چيزي نيافته ايم. اما من تا بحال خوشبيني نشان داده ام. يك خوشبيني محتاطانه.

سايت: عموما  شما مي‌توانيد نظرتان را به شكل‌هاي گوناگوني بيان كنيد. مثلا اين كه آيا "نشانه"‌هائي براي آمادگي همكاري وجود دارد يا "نشانه‌هاي آشكار"... آيا‌ هانس بليكس صلح طلب، به خاطر اين كه مي‌خواهد مانع حمله آمريكا شود، بعضي وقت‌ها تلاش نمي‌كند مسائل را كمي زيباتر نشان بدهد؟
بليكس: نه. به هيچ عنوان. واشنگتين بعضي وقت‌ها به خاطر چيزهائي كه ما گزارش مي‌دهيم خيلي ناراحت مي‌شود. نه اين كه من معتقد باشم آن‌ها از خود من ناراضي يا عصبي هستند. اگر هم اينطور باشد، چيزي به من نگفته اند. اما ناراضي هستند. اين اما به آن معنا نيست كه به من تلفن بزنند و بگويند چنين و چنان گزارش بدهيد.

سايت: سئوال من بيشتر به خودسانسوري مربوط مي‌شد. لحن تند شما درباره مقاومت در عراق مي‌تواند نتايج شديدي به بار بياورد.
بليكس: شوراي امنيت از ما خواسته است كه گزارش‌هاي حتي الامكان دقيقي بدهيم. من يك وكيل مدافع هستم. جنگ در حوزه مسئوليت من نيست. حقوقدانان بايد بتوانند دو چيز را به خوبي انجام بدهند: اطلاعات را، دقيق به دست بياورند و منتقل كنند. من، متن سخنراني‌هايم را خودم مي‌نويسم و از مدارك خودم استفاده مي‌كنم. طبيعي است كه تفاوت‌هائي در تنظيم آن‌ها پيش مي‌آيد. فشار خيلي شديد است. من ترجيح مي‌دهم بعد از تنظيم گزارش، شب بخوابم، صبح روز بعد آن را بازخواني و درباره آن دوباره فكر كنم. خيلي چيزها در خطر است. زندگي انسان‌ها، آينده عدم توليد سلاح‌هاي كشتارجمعي، اعتبار و نفوذ شوراي امنيت و همه سيستم‌هاي بين المللي....

سايت: چند هفته پيش، از تيم بازرسان تسليحاتي به دنيا خبر رسيد كه در عراق يك "چرخش قلبي" ايجاد شده است. اين ديگر واژگاني نيست كه آدم از يك حقوقدان انتظارش را دارد!
بليكس: اين اصطلاح را محمد البرادي به كار برد (رئيس سازمان جهاني نظارت بر انرژي اتمي) من خودم چنين فرموله كردم كه هنوز نتوانسته‌ام مطمئن شوم كه عراق در امر خلع سلاح به يك تصميم بنيادي رسيده است. آيا چرخشي قلبي صورت گرفته است؟ هنوز دليلي در زمينه تغييرات بنيادي به دست نيامده است. نشانه‌هاي مشخصي هستند و اين روشن شده كه عراق به حق نگران است.

سايت: وقتي كه شما به واشنگتن برويد.....
بليكس: ... من زياد به آنجا سفر نمي‌كنم. وقتي مذاكره لازم باشد، كندولزا رايس (مشاور امنيتي رئيس جمهور آمريكا) به واشنگتن مي‌آيد. و در آخرين نشست شوراي امنيت، كالين پاول اينجا بود.

سايت: بسيار خوب. وقتي سياستمداران واشنگتن اين روزها از يك چرخش قلبي در عراق بشنوند، آن را مسخره خواهند يافت. در دايره كاخ سفيد، بازرسي‌هاي شما بازي موش و گربه به حساب مي‌آيند. هيچكس به اين امر باور ندارد كه صدام حسين واقعا بخواهد خلع سلاح شود. بازرسان شما در دنياي ديگري زندگي مي‌كنند؟
بليكس: من تقريبا مطمئن هستم كه خود واشنگتن هم جنگ را نمي‌خواهد. اما مي‌خواهد مطمئن شود كه عراق موضعش را تغيير داده و واقعا همه سلاح‌هائي را كه هنوز در آنجا هست از بين برده است.

سايت: اظهار نظر نسبتا غافلگيركننده‌اي است. شما حالا از چه كسي در واشنگتن حرف مي‌زنيد؟
بليكس: همه. من درباره بوش و همه پيرامونيان او حرف مي‌زنم. طبعا خيلي‌ها هستند كه نسبت به تغيير روش واقعي عراق ترديد دارند. تنها گروه معدودي بر اين عقيده‌اند كه چنين چيزي بدون فشار شديد و رشد يابنده آمريكا تحقق خواهد يافت. اين داستان ديگري است. بزرگترين اميد‌ها هنگامي نابود شد كه عراق در پائيز سال گذشته توضيحش را ارائه داد (توضيح درباره برنامه‌هاي كامل تسليحاتي عراق كه نواقص زيادي داشت). يك شانس از دست رفته. اگر حالا ثابت شود كه برنامه خلع سلاح در حال پيشروي است، حكومت ايالات متحده آمريكا آرام خواهد گرفت و بلر بيشتر از آن.

سايت: يكبار ديگر! حالا به عنوان نمونه درباره وزير دفاع آمريكا رامسفلد حرف مي‌زنيد؟
بليكس: بله. من به اين عقيده دارم. من با آدم‌هاي پنتاگون حرف نزده ام. در نتيجه در مورد آن‌ها نمي‌دانم. اما فكر مي‌كنم حتي آن‌ها هم يك راه حل مسالمت آميز را ترجيح مي‌دهند. جنگ آخرين راه حل است.

سايت: اما از سوي ديگر در حال حاضر به ندرت كسي در واشنگتن مطمئن است كه عراق به معناي مادي همكاري خواهد كرد.
بليكس: درست است.

سايت: بازرسي‌هاي شما نهايتا تا چه حد مي‌توانند اين دليل مثبت را ارائه دهند كه عراق همكاري مي‌كند و به خلع سلاح خودش مي‌پردازد؟ چنين مدركي چگونه به نظر خواهد رسيد؟
بليكس: بازرسان بايد آنچه را عراقي‌ها ادعا مي‌كنند مورد بررسي قرار دهند. وقتي عراقي‌ها مي‌گويند سلاحي وجود ندارد، همانطور كه حالا هم اين را مي‌گويند، ما دلايل آن‌ها را بررسي مي‌كنيم. اين كه عراقي‌ها چنين ادعائي دارند، به تنهائي دليل نيست. آن‌ها به هيچ عنوان قابل اعتماد نيستند. در مورد ارائه مدرك، عراقي‌ها مثل هميشه از اين نقطه حركت مي‌كنند كه ارائه آن وظيفه شاكي است و جامعه ملل بايد دلايل اثبات كننده ارائه بدهد. ما مي‌گوييم: نه، ما تريبونال نيستيم. شما اين شانس را داريد كه به جهان ثابت كنيد سلاح نداريد. اگر اين را نشان ندهيد، نتيجه آن است كه باور نخواهند كرد.

سايت: شما اين شانس را داريد كه ادعاهاي عراق را به صورت كامل و قاطع مورد ارزيابي قرار دهيد؟
بليكس: حالا مصاحبه با كارمندان و دانشمندان عراقي را نمونه بگيريم. تا به حال، ما نشانه‌هاي خوبي نيافته ايم. آدم‌هائي هستند كه ما مايليم در جريان مصاحبه‌هاي خصوصي حرف‌هاي آن‌ها را بشنويم. تنها و بدون نمايندگان دولت و ضبط صوت. ما، تاكنون هيچكس را نيافته‌ايم كه موافقتش را براي اين كار اعلام كرده باشد. آن‌ها يك ناظر يا ضبط صوت را براي چه مي‌خواهند؟ شما خواهيد گفت كه آن‌ها خودشان يك مدرك مي‌خواهند و مي‌خواهند مانع از آن شوند كه ما بعدا چيزي را توي دهنشان بگذاريم. اما طبعا اين امكان هم هست كه مسئولان عراقي اين را بخواهند. آن‌ها مي‌خواهند بفهمند كه چه كسي چه چيزي گفته است. در اين زمينه پيشرفت جدي وجود ندارد. ما مي‌توانيم آن‌ها و اعضاي خانواده شان را با هواپيما به لارناكا ببريم. اما دشواري‌هاي زيادي وجود دارد.

سايت: يعني عراق چنين افرادي را خائن خواهد شناخت.
بليكس: ما چنين چيزي را نمي‌شنويم. به ما گفته مي‌شود كه دولت در واقع افراد را به انجام اين كار ترغيب مي‌كند. اما آن‌ها به ما مي‌گويند كه چنين اقدامي در جامعه عراق طور ديگري تفسير خواهد شد. به عنوان عدم وفاداري به قبيله، خانواده و رژيم. به هر حال، ما تا به حال هيچكس را به لارناكا نبرده ايم!

سايت: شما خودتان چه فكر مي‌كنيد؟ اين افراد را مي‌ترسانند يا نه؟
بليكس: آن‌ها مطمئنا نگران هستند. آن‌ها تفاوت‌هاي ميان يك حكومت دموكراتيك با آزادي بيان و ساير حكومت‌ها را با يك جامعه بسته مي‌شناسند.

سايت: اين بيشتر به سنگ‌هائي مي‌ماند كه بغداد در راه شما انداخته باشد. غير از اين، ديگر چه موانعي را تجربه كرده ايد؟
بليكس: وزن دشواري‌هاي مربوط به مصاحبه‌ها، در واقع از همه سنگين تر است. دشواري‌هاي ديگر را ما تا به حال حل كرده ايم. ما، در آغاز اجازه پرواز با هليكوپتر را، در مناطق پرواز ممنوع،  نداشتيم. در برابر هواپيماهاي تفتيشي مقاومت مي‌شد. اما در موارد ديگر نهايتا دشواري سنگيني وجود نداشت. طبعا مسائل بنيادي وجود دارد. عراق تا به حال مي‌گويد كه اسنادي در زمينه برنامه‌هاي تسليحاتي خود ندارد. من فكر مي‌كنم چنين مداركي وجود دارند، اما اين را نمي‌توانم ثابت كنم. مساله بر سر روندي است كه سانتي متر به سانتي متر پيش مي‌رود و براي آن بايد تفاهم داشت. بعضي مقاومت‌هائي كه ما با آن روبرو مي‌شويم مي‌توانند با غرور ارتباط داشته باشند و نه با تلاش براي دشوار كردن كار ما. ما، تا جائي كه بتوانيم نمي‌خواهيم كسي را عصبي يا تحريك كنيم. بازرسان بين المللي كه با هليكوپتر به اين طرف و آنطرف پرواز مي‌كنند و مي‌خواهند بدون تاخير به ساختمان‌هاي دولتي و حتي خانه‌هاي شخصي وارد شوند. اين يك تجاوز عميق است. عراقي‌ها انسان‌هاي مغروري هستند.
 
سايت: شما مي‌گوئيد سانتي متر به سانتي متر. پس فكر مي‌كنيد بازرسي‌هاي شما چقدر بايد طول بكشند تا در مجموع يك نتيجه پرمعني به دست بدهيد؟
بليكس: جهان مي‌خواهد اطمينان پيدا كند كه سلاح‌هاي كشتارجمعي باقي نمانده است. اگر عراقي‌ها بدون تاخير و به صورت فعال و بي قيد و شرط همكاري كنند، اين امر مي‌تواند خيلي سريع تحقق يابد. بگوئيم ظرف چند ماه.
 
سايت: اما بازرسي‌ها آنقدر طول مي‌كشند كه ديگر هيچكس نمي‌تواند روي اين نوع همكاري سريع حساب كند.
بليكس: اگر اين نوع همكاري وجود نداشته باشد، اين روند مي‌تواند همانطور كه تا به حال بوده بسيار طول بكشد. روشن است كه شوراي امنيت و جهان تحمل چنين امري را ندارند. اما من مايلم يك چيز را روشن كنم: حتي اگر عراق فورا، فعال و بدون قيد و شرط همكاري كند، ما به چند ماه وقت نياز خواهيم داشت.
 
سايت: يعني شما درخواست وقت بيشتري براي بازرسي‌هايتان خواهيد كرد؟
بليكس: من، در حال حاضر رغبتي به اين كار ندارم. فعلا حتي روشن نيست كه عراقي‌ها واقعا بخواهند همكاري كنند. از سوي ديگر، اين كشور هشت سال بازرسي داشته، پنج سال بدون بازرسي از سر گذرانده و حالا دوباره دوازده هفته تحت بازرسي بوده است. اين زمان مناسبي براي بستن درها است؟
 
سايت: يكبار ديگر! شما يك همكاري بلاواسطه و مشاقانه را محتمل نمي‌دانيد؟
بليكس: تا به حال چنين چيزي نشان داده نشده است. اما وقتي آدم با خطر يك تنش نظامي بلاواسطه روبرو باشد، موضوع مي‌تواند عوض شود. من اميدوارم كه عراق اين مساله را پيش از آن كه دير شده باشد درك كند. حتي پنج دقيقه پيش از نيمه شب، يك همكاري آشكار و نامحدود مي‌تواند جلوي دخالت خارجي را بگيرد.
 
سايت: تغيير عقيده تازه در سياست آلمان كه جنگ را اجتناب ناپذير نمي‌داند به كار شما كمك كرده است؟
بليكس: اثر بلافاصله‌اي نداشته است. اما چيزي كه ما با علاقه مي‌بينيم و موضع آلمان آن را با اشكال مواجه ساخته اين است كه ما به يك شوراي امنيت يكپارچه و مصمم نياز داريم.
 
سايت: ما از دشواري‌هاي مربوط به اثبات آمادگي همكاري عراق حرف زديم، شما، تخلف مادي عراق از قطعنامه 1441 شوراي امنيت را چگونه مشخص مي‌كنيد؟
بليكس: ما، درباره تفسيرها تصميم نمي‌گيريم. شوراي امنيت شبيه يك دادگاه است كه حكم خودش را صادر مي‌كند و ما مدارك لازم را در اختيار آن مي‌گذاريم. به ويژه، وقتي كه در مسير بازرسي‌هاي ما اشكال تراشي مي‌شود، يا سلاحي مي‌يابيم بايد بلافاصله گزارش بدهيم. حالا، وقتي كه ما اخيرا اين دوازده كلاهك خالي را يافتيم، آن را بلافاصله اعلام نكرديم، بلكه در گزارش عادي بعدي به آن اشاره كرديم. ما، اين موضوع را به اندازه كافي مهم نمي‌دانستيم. يك شيشه يك ليتري مواد شيميائي هم يافتيم كه مي‌توانست در توليد سلاح شيميائي مورد استفاده قرار بگيرد. اين را هم بلافاصله گزارش نداديم.
 
سايت: صبر شما خيلي زياد است.
بليكس: بله. من آدم صبوري هستم.
 
سايت:  يكبار ديگر برگرديم به موضوع ارائه مدارك. در جريان اين بازرسي‌ها عراق مي‌تواند واقعا ثابت كند كه سلاح‌هاي كشتارجمعي ندارد؟
بليكس: بله. عراق در هرحال خيلي بهتر از ما مي‌تواند اين كار را انجام بدهد. آن‌ها، همه آرشيو، اوراق مربوط به اعتبارات، صورت حساب‌هاي حمل و نقل و تمام گزارش‌هاي رسمي را در اختيار دارند. آن‌ها، از منابع بسياري برخوردار هستند. دست ما هم خالي نيست. ما بعضا اطلاعاتي از واردكنندگان در خارج، عكس‌هاي ماهواره‌اي و اطلاعات سرويس‌هاي مخفي در اختيار داريم. اما عراقي‌ها روي همه اين مواد نشسته اند. من نمي‌خواهم منكر شوم كه در يك كشور در حال توسعه و در گير جنگ برخي از اين اطلاعات مي‌توانند از بين رفته باشند. اين امكان هست. اما عراق مي‌تواند فعال تر عمل كند و ما اين امر را ثبت خواهيم كرد.
 
سايت: اما تلاش‌هاي جدي هنوز به معناي ارائه كامل مدارك نيستند.
بليكس: ارائه واقعي دلايل، بعضي وقت‌ها مي‌تواند دشوار باشد. اما آدم مي‌تواند بعضي چيزها را ثابت كند. مثلا درباره مواد و قطعات باقي مانده، گزارش‌هاي آزمايشگاهي و چيزهاي ديگر. شايد ناقص، شايد نه صد درصد. اما مي‌شود بيشتر از آنچه تاكنون شده است عمل كرد.
 
سايت: اگر مدارك كامل نتواند وجود داشته باشد، اطلاعات قابل اطمينان موجود چند درصد و چه درجه‌اي از اعتماد را در شما ايجاد خواهد كرد؟
بليكس: ما از يك "اعتماد درجه بالا" حرف مي‌زنيم.
 
سايت: و ما از چنين چيزي بسيار دور هستيم.
بليكس: بله.
 
سايت: طور ديگري بپرسيم: اثبات برخي سلاح‌ها هم خيلي دشوار است. آزمايشگاه‌هاي سلاح‌هاي شيميائي را مثلا مي‌توان به خوبي در موسسات غير نظامي پنهان كرد.
بليكس: بعضي وقت‌ها شما از روي چنين چيزهائي مي‌پريد. ما، به اين دوازده كلاهك خالي كه مناسب استفاده در توليد سلاح شيميائي بودند برخورد كرديم. چنين چيزي ممكن است اتفاق بيافتد. سناريوي قابل احتمال تر، در هر حال اين است كه شما رد پاي يك سرويس مخفي را دنبال كنيد.
 
سايت: سرويس‌هاي مخفي؟ شما در آخرين توضيحاتتان در برابر شوراي امنيت، چندان دوستانه از آن‌ها حرف نزديد.
بليكس: اطلاعاتي كه ما دريافت كرده بوديم، تا آن زمان كمتر از آنچه انتظارش مي‌رفت ياري بخش بود. اين آدم‌ها شغل سختي دارند و من به خاطر آن كه با ما همكاري مي‌كنند از آن‌ها سپاسگزارم. اما همانطور كه گفتم، تا به حال چيز زيادي از اين همكاري عايد نشده است.
 
سايت: اصلا؟
بليكس: خيلي كمتر از آنچه ما انتظار داشتيم. ما، راهنمائي‌هائي مي‌گيريم و آن را دنبال مي‌كنيم. يكبار چنين اطلاعاتي سبب شدند كه ما يك مرغداري را زير و رو كنيم و آنجا واقعا يك انبار اسلحه جاسازي شده بود. اما همه سلاح‌هاي معمولي بودند. مشكل آنجا است كه در حال حاضر بسياري از تصميمات و اعتقادات در حكومت‌ها وابسته به اطلاعات سرويس‌هاي مخفي هستند. آدم يك جا مي‌شنود: ما مطمئن هستيم كه عراق سلاح‌هاي شيميائي بيشتري دارد. كالين پاول به خوبي تلاش كرد برخي از مدارك خودش را روي ميز بگذارد. اما كارشناسان متقاعد نشدند: مثلا نسبت به اين لوله‌هاي آلومينيومي كه به اصطلاح بايد به خدمت توليد مواد اتمي در مي‌آمدند. ممكن است كه سرويس‌ها بتوانند چيزهاي بيشتري از ما به حكومت‌هايشان نشان بدهند. و من نمي‌گويم كه آن‌ها اشتباه مي‌كنند. اما من خودم مدركي ندارم. وقتي ما با مدرك در برابر شوراي امنيت قرار مي‌گيريم، اين مدارك مي‌بايست مطمئن و قابل اتكا باشند.
 
سايت: خيلي از ناظران از اين كه شما در آخرين گزارش خودتان ادعاهاي كالين پاول را رد كرديد حيرت زده بودند.
بليكس: اين فقط به يك نكته مربوط مي‌شود. به عكس‌هاي ماهواره‌اي كه او به عنوان مدرك نابود ساختن مراكز در عراق نشان داد. اين‌ها متقاعد كننده نبودند.
 
سايت: اما شما به عنوان ديپلمات خيلي خوب مي‌دانيد كه اقدام شما به عنوان رد  ديوانسالاري ايالات متحده آمريكا تلقي خواهد شد.
بليكس: من در اينجا توصيه به جدي بودن مي‌كنم. وقتي كه ما اطلاعات سرويس‌هاي مخفي را قانع كننده نمي‌يابيم، آن را اعلام مي‌كنيم.
 
سايت: سرويس‌هاي مخفي را كه كنار بگذريم. شما اطلاعاتتان را از چه منابعي دريافت مي‌كنيد؟
بليكس: از سيا و سازمان‌هاي متعدد ديگر كه شناخته شده اند. از سازمان ضد جاسوسي آلمان، از انگليسي‌ها و از فرانسوي‌ها.
 
سايت: از موساد اسرائيل هم؟
بليكس: ما ليست كامل منابع اطلاعاتي مان را منتشر نمي‌كنيم!
 
سايت: يعني شما تاييد نمي‌كنيد كه موساد اطلاعات در اختيارتان مي‌گذارد؟
بليكس: من در گذشته گفته‌ام كه ما از تماس نمي‌ترسيم و تا جائي كه ممكن باشد، مي‌خواهيم  منابع متنوع داشته باشيم. در عين حال، اين مبادله يك خيابان يك طرفه است. سرويس‌هاي مخفي به ما اطلاعات مي‌دهند، نه عكس آن.
 
سايت: صدام از اين كه اجازه بدهد بازرسان شما با آزادي همه جا بچرخند، چه به دست خواهد آورد؟
بليكس: روشن است. آن‌ها از حمله مي‌ترسند و جبهه عربي هم فشار آورده است.
 
سايت: طبعا. اما شما هيچوقت اين احساس را نداشته ايد كه صدام به راحتي از شما استفاده مي‌كند تا با زمان بازي كند؟ چون كه مي‌داند بازرسي‌هاي شما به صبر زيادي نياز دارد؟
بليكس: رژيم، از جانب خودش ما را راه داد تا جلوي حمله نظامي بلافاصله را بگيرد. اين كه تصميم گرفته تا كجا همكاري كند، نمي‌دانم.
 
سايت:‌ هانس بليكس و بازرسانش تحت فشار شديد ديپلماتيك قرار دارند. پيش از همه از سوي آمريكا. وزير خارجه روسيه هم حالا در برابر شما قرار گرفته و شكايت دارد. چنين فشارهائي را احساس مي‌كنيد؟
بليكس: نه. من در ژانويه گزارش دادم كه عراق تصميم به خلع سلاح نگرفته است. من، اين را به دليل آن نگفتم كه كسي آن را از من خواسته بود. كسي هم اين كار را نكرد. من، برعكس احساس مي‌كنم كه واشنگتن به صورتي اعجاب انگيز خوددارانه عمل مي‌كند. وقتي كه كندولزا رايس را اينجا در دفتر نمايندگي ايالات متحده آمريكا ملاقات مي‌كنم، روزنامه‌ها همه چيزهاي ممكن را خلق مي‌كنند: "رايس بليكس را تحت فشار گذاشته است". به شما اطمينان مي‌دهم كه چنين نيست.
 
سايت: يعني شما خودتان را از سوي واشنگتن تحت فشار احساس نمي‌كنيد؟
بليكس: ممكن است من ضعيف و احمق يا پوست كلفت باشم. اما فشار زيادي احساس نمي‌كنم.
 
سايت: سرعتي كه شوراي امنيت در سفارش گزارش‌ها به كار مي‌بندد، خودش به تنهائي نشان دهنده فشار زياد است. شما مي‌گوئيد كه بازرسي‌هايتان در نهايت مي‌بايست چند ماه طول بكشد. اما هر چند هفته يكبار جهان به يك گزارش تازه بليكس نگاه مي‌كند و انتظار دارد كه اوحالا درباره جنگ يا صلح تصميم بگيرد.
بليكس: بله. طبعا. هنگام ارائه آخرين گزارش هشتصد روزنامه نگار اينجا نشسته بودند. گزارش بعدي ما، در سطح وزيران ارائه خواهد شد. قبلا، بحث‌هاي معمولي در حلقه‌هاي كوچك بود. اما اين تغييري در ماموريت ما نمي‌دهد. اين ماموريت نقشه ريختن بر سر جنگ يا صلح نيست، بلكه انتقال يك تشريح دقيق است. ما، گزارش‌هايمان را مناسب انتظارات برش نمي‌زنيم.
 
سايت: و به اين ترتيب، شنوندگانتان در شوراي امنيت را، كه انتظار يك تصميم آري يا نه را مي‌كشند، نوميد مي‌كنيد.
بليكس: هنگام ارائه آخرين گزارش به خاطر آن كه مناسب اتخاذ يك تصميم نبود، خيلي‌ها ناراحت شدند. اما اين مشكل آن‌ها است. شوراي امنيت مسئوليت اتخاذ تصميم را به عهده دارد، نه من. من، خدمتكار مطيع شوراي امنيت هستم.
 
سايت: يعني آخر هفته آينده هم (منظور اول مارس بوده است) خبري از يك گزارش روشن كه بتوان بر اساس آن تصميم گرفت نخواهد بود؟
بليكس: بستگي دارد به اين كه عراقي‌ها چه كنند.





[iran emrooz © 1998 - 2002]         editor@iran-emrooz.de